25.06.2026
Karşılıksız Çek Suçu ve Cezası Nedir
Karşılıksız çek suçlamasıyla mı karşılaştınız? Ceza miktarı, şikâyet süresi ve kurtulma yolları hakkında 2026 güncel bilgiler bu yazıda.
HAGB ve uzlaşma gibi kurumların kapalı olması, bu suçu özellikle dikkatli ele alınması gereken bir alan haline getirmektedir.
Karşılıksız çek keşide etme suçu nedir?
5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca çekin kanuni ibraz süresi içinde bankaya ibrazında karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi, hamilin şikâyeti üzerine cezalandırılır.
Suçun faili, çek karşılığını hesapta bulundurmakla yükümlü olan çek hesabı sahibidir. Çek hesabı sahibi gerçek kişi, vekil aracılığıyla çek düzenletse dahi cezai sorumluluk bizzat hesap sahibine aittir.
Cezası ne kadar?
Her bir çekle ilgili olarak 1500 güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak bu ceza, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamaz. Mahkeme adli para cezasının yanı sıra çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına da hükmeder. Bu yasak, tüzel kişi adına keşide edilen çeklerde yönetim organı ve şirket yetkilileri hakkında da uygulanır. Ancak çek hesabı bir şirkete aitse, çek hesabı sahibi olmayan kişi hakkında bu yasak kararına hükmedilemez.
Adli para cezası ödenmezse ne olur?
Adli para cezasının ödenmemesi durumunda bu ceza doğrudan hapis cezasına çevrilir. Diğer suçlarda mümkün olan kamuya yararlı işte çalıştırma kararı bu suç için uygulanmaz. Bu nedenle ödenmeyen adli para cezası doğrudan hürriyeti bağlayıcı ceza riski doğurur.
HAGB veya uzlaşma uygulanır mı?
Hayır. Çek Kanunu md. 5/10 uyarınca bu suç tipinde ön ödeme, uzlaşma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler uygulanmaz. Bu durum sanık için dosyanın bu usuli yollarla kapatılmasını imkânsız kılar.
Hangi mahkeme bakar, şikâyet süresi ne kadar?
Davalar İcra Ceza Mahkemelerinde görülür. Yargılamada İcra ve İflas Kanunu'nun 347-353. maddeleri uygulanır ve Cumhuriyet Savcısı duruşmalarda hazır bulunmaz.
Şikâyet süresi, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 3 ay ve her halde 1 yıldır. Yetkili mahkeme çekin ibraz edildiği banka şubesi, hesap sahibinin yerleşim yeri veya şikâyetçinin yerleşim yeri mahkemesidir.
Çek bedelini ödeyerek davadan kurtulmak mümkün mü?
Evet, bu en güçlü kurtulma yoludur. Çek bedelinin, ibraz tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tamamen ödenmesi halinde, yargılama aşamasında davanın düşmesine, hüküm kesinleşmişse hükmün tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir. Şikâyetten vazgeçilmesi halinde de aynı sonuçlar doğar.
Bu mahkûmiyet ticari hayatı nasıl etkiler?
Karşılıksız çek keşide etmekten dolayı alınan mahkûmiyetler, mesleki faaliyetin yürütülmesinden kaynaklanan bir mahkûmiyet olarak kabul edilmektedir. Şirket müdürünün bu suçtan mahkûm olması, Kamu İhale Kanunu kapsamında mesleki faaliyetten kaynaklanan mahkûmiyet sayılarak isteklinin ihale dışı bırakılmasına gerekçe teşkil edebilir.
Bu yazı 20 Haziran 2026 tarihinde, yürürlükteki mevzuat ve Yargıtay içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır. Yasal düzenlemeler ve içtihatlar değişkenlik gösterebileceğinden güncel durumu takip etmenizi tavsiye ederiz.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınız için mutlaka bir avukattan destek almanızı tavsiye ederiz.
© Av. İbrahim Burak Yalçın | ibrahimburakyalcin.av.tr — Bu içerik telif hakkıyla korunmaktadır, kaynak gösterilmeden kopyalanamaz.
Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay için hukuki danışmanlık yerine geçmez.