Blog | Av. İbrahim Burak Yalçın

Adli sicil arşiv kaydı nedir, sabıka kaydından farkı nedir, nasıl ve nereye başvurarak silinir? Tüm detaylar bu yazıda.

Adli Sicil Arşiv Kaydı Nedir ve Nasıl Silinir: Mersin, Adana ve Tarsus'ta Sık Sorulan Sorular

Memuriyet başvurusu yapmak, ruhsat almak ya da güvenlik soruşturmasından geçmek mi istiyorsunuz?

Cezanızı çektiniz ama hâlâ kaydınız çıkıyor mu? Adli sicil arşiv kaydı bu soruların tam merkezindedir ve nasıl silineceğini bilmek hak kayıplarını önler.

Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı arasındaki fark nedir?

Adli sicil kaydı yani sabıka kaydı, hâlihazırda infazı devam eden veya yeni biten mahkûmiyetleri içerir. Arşiv kaydı ise cezanın infazı tamamlandıktan sonra adli sicilden çıkarılıp belirli süreler boyunca muhafaza edilen ikincil bir kayıttır. Kısaca: sabıka kaydınız temizlendi ama arşiv kaydınız hâlâ duruyor olabilir.

Arşiv kaydına ne zaman düşülür?

5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca; cezanın infazının tamamlanması, şikayetten vazgeçme, etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının dolması veya genel af halinde Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce adli sicildeki bilgiler arşiv kaydına alınır.

Adli para cezaları ve hapis cezasının ertelenmesine ilişkin hükümler ise doğrudan arşive kaydedilir adli sicil aşamasına uğramaz.

Arşiv kaydı nasıl silinir, süreleri nedir?

Silinme süresi suçun niteliğine göre değişir.

Adlî sicil ve arşiv bilgilerinin silinmesi

Arşiv kaydından silinme süreleri, Adli Sicil Kanunu’nun 12. maddesinde düzenlenmiştir. Aşağıda yer verilen kanun maddesi 24.04.2026 tarihi itibarıyla güncel olup, bu tarihten sonra yapılabilecek değişiklikler bakımından kanunun yürürlükteki güncel metninin ayrıca kontrol edilmesi gerekmektedir.

Madde 12- (1) (Değişik: 5/4/2012-6290/2 md.) Arşiv bilgileri;

a) İlgilinin ölümü üzerine,

b) Anayasanın 76 ncı maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren;

1. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla onbeş yıl geçmesiyle,

2. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşulu aranmaksızın otuz yıl geçmesiyle,

c) Diğer mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle,

tamamen silinir.

(2) Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması halinde, bu suçtan mahkûmiyete ilişkin adlî sicil ve arşiv kayıtları, talep aranmaksızın tamamen silinir.

(3) Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi halinde, önceki mahkûmiyet kararına ilişkin adlî sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir.

(4) (Ek: 24/11/2016-6763/40 md.) Akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirlerine ilişkin kayıtlar, infazının tamamlanmasıyla tamamen silinir.

Hak yoksunluğuna neden olmayan suçlarda kaydın arşive alınma tarihinden itibaren 5 yıl geçmesiyle kayıt silinir. Bu en kısa ve en yaygın durumdur.

Yüz kızartıcı suçlar gibi Anayasa md. 76'da sayılan veya özel kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan suçlarda iki seçenek vardır. Mahkemeden yasaklanmış hakların geri verilmesi yani memnu hakların iadesi kararı alınırsa 15 yıl sonra kayıt silinir.

Bu karar alınmazsa süre 30 yıla çıkar.

Bunların dışında ilgilinin ölümü, fiilin suç olmaktan çıkarılması veya yargılamanın yenilenmesi sonucu beraat kararı verilmesi halinde herhangi bir süre beklenmeksizin kayıt silinir.

Arşiv kaydı silinmeden memuriyet veya ruhsat alınabilir mi?

Bu büyük ölçüde suçun niteliğine bağlıdır. Arşiv kaydındaki mahkûmiyetler kamu görevine girişte yapılan güvenlik soruşturmasında değerlendirilebilir ve bazı durumlarda memuriyet hakkını doğrudan engelleyebilir.

Silahlı özel güvenlik gibi başvurularda da arşiv kaydı engel teşkil edebilmektedir. Bu nedenle memuriyet veya ruhsat işlemleri öncesinde e-Devlet üzerinden kayıtların kontrol edilmesi büyük önem taşır.

Silme başvurusu nereye yapılır?

2012 yılında yapılan yasal değişiklikle arşiv kaydını silme yetkisi münhasıran Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'ne aittir. Başvurular dilekçe ile Genel Müdürlüğe veya e-Devlet üzerinden "Adli Sicil Silme Başvurusu" hizmeti aracılığıyla yapılabilir.

Çok önemli bir nokta: mahkemeler doğrudan arşiv kaydı silme kararı veremez. Bu konuda mahkemelere yapılan başvurular Yargıtay tarafından yetki yönünden bozulmaktadır. Mahkemeler yalnızca yasaklanmış hakların geri verilmesi konusunda karar vermeye yetkilidir.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi nedir, neden gerekli?

15 yıllık kısa silinme süresinden yararlanmak isteyenler için zorunlu bir ön adımdır. Bu karar için hükmü veren mahkemeye veya kişinin ikametgahındaki aynı dereceli mahkemeye başvurulmalıdır. Kararın alınabilmesi için cezanın infazından itibaren genellikle 3 yıl geçmiş olması ve bu süre içinde iyi halli olunması aranır.

Sabıka kaydı ile GBT kaydı aynı şey mi?

Hayır, sıkça karıştırılan iki farklı sistemdir. Adli sicil kaydı Adalet Bakanlığı bünyesinde tutulurken GBT kaydı İçişleri Bakanlığı KİHBİ Daire Başkanlığı nezdinde tutulan ve yakalama, tutuklama gibi süreçleri içeren idari bir kayıttır.

GBT kayıtlarının silinmesi için beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ile KİHBİ Daire Başkanlığına ayrıca başvurulması gerekmektedir.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

Hak yoksunluğu doğurmayan bir suçsa arşive alınma tarihinden itibaren 5 yıl sonra doğrudan Genel Müdürlüğe başvurun.

Yüz kızartıcı veya hak yoksunluğu doğuran bir suçsa önce mahkemeden memnu hakların iadesi kararı alın, ardından bu karardan 15 yıl sonra Genel Müdürlüğe başvurun.

Beraat kararı aldıysanız ya da suç olmaktan çıkarıldıysa süre beklemeksizin hemen başvurabilirsiniz. Mersin, Adana veya Tarsus'ta bu süreci bir avukat aracılığıyla takip etmenizi tavsiye ederim.

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.

Mevzuat ve Yargıtay içtihatları değişkenlik gösterebilir. Somut olayınız için mutlaka bir avukattan destek almanızı tavsiye ederiz.

© Av. İbrahim Burak Yalçın | ibrahimburakyalcin.av.tr — Bu içerik telif hakkıyla korunmaktadır, kaynak gösterilmeden kopyalanamaz.